Hakan Kaplan 
Türkiye’nin gemi, yat ve hizmetleri ihracatı, 2025 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %78,6’lık bir artış göstererek 585 milyon dolara ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine dayanan habere göre, ocak-mart döneminde gemi ve yat ihracatı, 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara yükseldi. Bu, %80’e yakın bir artış oranını temsil ediyor.
Bu süreçte en fazla ihracat yapılan ülkeler arasında Norveç 183,6 milyon dolarla önceliği elinde bulundururken, onu 77,4 milyon dolarla Malta, 68’er milyon dolarla Birleşik Krallık ve Fransa, 34,1 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri takip etti. Ayrıca Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da en çok ihracat yapılan ilk 10 ülke arasında yer aldı.
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, bu artışın nedenleri arasında talep artışının yanı sıra teslimat takvimlerinde yaşanan kaymaların da etkili olduğunu belirtti. Seven, Aralık 2025’te teslim edilmesi planlanan bazı yat ve gemilerin, bu yılın ocak ve şubat aylarına kaydığını ifade etti. Sektörde zaman zaman bu tür durumların ortaya çıkabildiğini vurguladı.
Küresel düzeyde gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolara ulaştığını belirten Seven, Çin’in 2025 yılında 63 milyar dolarlık ihracatla ilk sıraya yerleştiğini, Güney Kore’nin ise yaklaşık 30 milyar dolarla ikinci sırada yer aldığını söyledi. Japonya’nın üçüncü sırada bulunduğunu da ekleyen Seven, bu üç ülkenin küresel gemi ve yat ihracatının yarısından fazlasını gerçekleştirdiğini ifade etti. Türkiye’nin 1,9-2,2 milyar dolarlık hacimle 12. sırada bulunduğunu ve 2025 yılına dair kesin sıralamanın yaz aylarında netleşmesinin beklendiğini aktardı.
Cem Seven, Türkiye’nin ihracatında öne çıkan ülkeler arasında Norveç’in yanı sıra Danimarka ve Finlandiya’nın da bulunduğunu, Fransa, Hollanda ve Malta’nın da önemli pazarlar arasında yer aldığını belirtti. Özellikle Malta’ya kuru yük gemileri ve tankerler, Norveç’e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörler ihraç edildiğini açıkladı. Seven, bununla birlikte Norveç’e ihraç edilen fabrika tipi balıkçı gemileri ve feribotların yüksek mühendislik ve işçilik gerektirdiğini vurguladı.
GYHİB Başkanı Seven, Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun yıllardır dünya çapında lider konumda olduğunu vurguladı ve en büyük rakiplerinin İspanya tersaneleri olduğunu söyledi. Göstergelerin, Türkiye’nin bu yıl da balıkçı gemisi ihracatında şampiyon olacağını gösterdiğini belirtti. Seven, Türk gemi ve yat ürünlerinin üretim sürecinde kalitenin ön planda olduğunu ifade ederek, Avrupa pazarında yüksek kaliteli ürünler sunduğumuzu söyledi. Kaliteli işçilik ve zamanında teslimatın Türkiye’nin ihracatındaki güçlü yönleri olduğunun altını çizen Seven, sürdürülebilir işçilik ile üretilen gemi ve yatların, yüksek mühendislik ve tasarım kalitesine sahip olduğunu belirtti.
